Finansowanie projektów naukowych

Pozyskiwanie zewnętrznych źródeł finansowania własnych projektów naukowych jest jedną 
z wielu rzeczy, z którymi trzeba się zmierzyć w pracy naukowej. Możemy rozróżnić finansowania związane z funduszami na badania i dodatkowym stypendium, a także z wyjazdami w celu nawiązania współpracy z innymi ośrodkami naukowymi. Ten artykuł poświęcony będzie stypendiom przeznaczonym na finansowanie własnych badań naukowych.

Istnieje wiele różnych form stypendiów, o które może ubiegać się doktorant. Są one podzielone w zależności od dziedziny naukowej w której doktorant się realizuje, złożoności projektów czy wysokości środków pieniężnych niezbędnych do ukończenia projektu. Jednostką przyznającą stypendia w praktycznie wszystkich dziedzinach nauki jest Narodowe Centrum Nauki (NCN). Każdy doktorant powinien się zainteresować trzema konkursami: 

  • PRELUDIUM– jest to konkurs z myślą o naukowcach, którzy nie uzyskali jeszcze stopnia doktora. W konkursie można uzyskać grant w wysokości maksymalnie 70 000 zł, 140 000 zł lub 210 000 zł na finansowanie projektu trwającego odpowiednio 12, 24 lub 36 miesięcy. Ważne jest to, że kierownik projektu zobowiązany jest do przebywania przez co najmniej 50% czasu trwania projektu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i w dyspozycji podmiotu realizującego projekt. Wynagrodzenie dla kierownika projektu wynosi maksymalnie 1 500 zł miesięcznie. Kierownikiem projektu PRELUDIUM można być tylko raz.
  • OPUS– Konkurs na projekty badawcze otwarty dla wszystkich naukowców na różnych etapach kariery (w tym dla naukowców rozpoczynających karierę naukową, bez stopnia doktora). Kierownikiem projektu badawczego może być osoba, która w swoim dorobku naukowym posiada co najmniej jedną opublikowaną lub przyjętą do druku pracę. W przypadku działalności naukowej w zakresie twórczości i sztuki kierownik projektu powinien posiadać przynajmniej jedną pracę opublikowaną lub przyjętą do druku lub przynajmniej jedno dokonanie artystyczne bądź artystyczno-naukowe. Wynagrodzenia dla kierownika projektu to 150 000 zł rocznie w przypadku zatrudnienia kierownika na pełnoetatowym stanowisku, a w przypadku zatrudnienia innego niż pełnoetatowe kierownik może otrzymać wynagrodzenie w wysokości maksymalnie 
    3 000 zł miesięcznie.

Rozstrzygnięcie konkursów z Narodowego Centrum Nauki jest dwuetapowe. W pierwszym etapie oceny dokonuje powoływany przez NCN Zespół Ekspertów. Ocenie podlegają dane zawarte we wniosku i załącznikach z wyłączeniem szczegółowego opisu projektu. Każdy wniosek oceniany jest niezależnie przez dwóch członków Zespołu Ekspertów. Następnie, podczas pierwszego posiedzenia Zespołu Ekspertów, na podstawie dyskusji ustala się listę wniosków skierowanych do etapu II oceny. W etapie II oceny wnioski są kierowane do co najmniej dwóch recenzentów, którzy przygotowują indywidualne opinie na podstawie danych zawartych we wniosku i załącznikach, z wyłączeniem skróconego opisu projektu. Zespół Ekspertów, opierając się na opiniach recenzentów oraz dyskusji podczas drugiego posiedzenia, ustala listę rankingową ze wskazaniem wniosków rekomendowanych do finansowania.

Inną instytucją przyznającą granty naukowe jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Centrum jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, działającą na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz statutu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 września 2010 r. w sprawie statutu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. NCBR jest kluczowym ośrodkiem wspierania i tworzenia innowacyjnych rozwiązań technologicznych i społecznych, kreuje ekosystem wiedzy i informacji na ich temat. Inicjuje i realizuje przedsięwzięcia przyczyniające się do cywilizacyjnego rozwoju kraju.

mgr Paweł Georgiev

Lokalny Ambasador Praw Doktoranta

Artykuł został napisany w ramach projektu pn. „Lokalny Ambasador Praw Doktoranta” organizowanego przez Krajową Reprezentację Doktorantów ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach zadania publicznego „Organizowanie i animowanie działań na rzecz środowiska akademickiego” w 2021 r.