Opieka naukowa i promotor

Opieka naukowa i promotor 2017-12-01T00:17:34+00:00

Zgodnie z art. 201 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2016 r. Poz. 1842), zagadnienia związane z rolą oraz obowiązkami opiekuna naukowego, reguluje Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. Poz. 1696).

Na podstawie § 9 ust. 2 przywołanego Rozporządzenia, opiekunem naukowym może być nauczyciel akademicki albo pracownik naukowy jednostki naukowej, posiadający co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej albo stopień doktora habilitowanego sztuki w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny artystycznej. Opiekun powinien nadto posiadać aktualny dorobek naukowy opublikowany w okresie ostatnich 5 lat albo osiągnięcia artystyczne z okresu ostatnich 5 lat lub co najmniej pięcioletnie doświadczenie w prowadzeniu działalności badawczo-rozwojowej.

Kwestia zapewnienia opieki naukowej nad każdym doktorantem jest obowiązkiem uczelni i obejmuje cały okres studiów doktoranckich. Taki opiekun, zgodnie z § 9 ust. 1 Rozporządzenia, jest obowiązany do sprawowania opieki naukowej nad doktorantem oraz wspierania go w samodzielnej pracy badawczej albo artystycznej. Warto dodać, że  przypadku doktorantów uczestniczących w programie „Doktorat wdrożeniowy” koniecznym jest także powołanie promotora pomocniczego, wskazanego przez pracodawcę.

Opiekun, a następnie promotor, sprawują także opiekę nad przygotowywaną przez doktoranta rozprawą doktorską.

Agata Pyrzyńska

O promotorze doktoranta można mówić dopiero od momentu wszczęcia przewodu doktorskiego.

Warunki, jakie musi spełnić osoba, aby została wyznaczona na promotora określa art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz. U. z 2017 r. Poz. 1789; dalej: u.s.n.t.n.). Promotorem w przewodzie doktorskim może być więc osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej lub osoba, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a u.s.n.t.n., prowadząca działalność naukową lub dydaktyczną w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej.

Promotorem może być również osoba będąca pracownikiem zagranicznej szkoły wyższej lub instytucji naukowej, niespełniająca wymogów określonych powyżej, jeżeli rada jednostki organizacyjnej przeprowadzająca przewód doktorski uzna, że osoba ta jest wybitnym znawcą problematyki, której dotyczy rozprawa doktorska (podstawa prawna: art. 20 ust. 8 u.s.n.t.n.).

Przyjęcie funkcji promotora w przewodzie doktorskim stanowi obowiązek nauczyciela akademickiego (podstawa prawna: art. 30 ust. 1 u.s.n.t.n.)

W sytuacji zgłoszenia uzasadnionej rezygnacji z funkcji promotora przez daną osobę, rada jednostki organizacyjnej powinna wszcząć procedurę wyboru nowego promotora.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. z 2016 r. Poz. 1586), osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora, składa kierownikowi jednostki organizacyjnej wybranej do przeprowadzenia przewodu doktorskiego wniosek o wszczęcie przewodu doktorskiego, w którym proponuje m.in. osobę promotora. Ostateczna decyzja w przedmiocie wyznaczenia promotora należy jednak do rady jednostki organizacyjnej. Ta, po wszczęciu przewodu doktorskiego, w drodze uchwały, powołuje na tę funkcję określoną osobę.

Szczegółowe zadania i obowiązki opiekuna naukowego oraz promotora precyzują regulaminy studiów doktoranckich przyjmowane na poszczególnych uczelniach. Wynika to z art. 196 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.

Do podstawowych obowiązków opiekuna naukowego oraz promotora należy w szczególności:

  1. ustalenie, wspólnie z doktorantem, indywidualnego planu studiów opartego na ramowym planie studiów doktoranckich,
  2. odbywanie konsultacji z doktorantem,
  3. udzielanie pomocy merytorycznej i metodycznej w realizacji zaplanowanych badań i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej,
  4. dokonywanie oceny postępów naukowych doktoranta,
  5. opiniowanie wniosków doktoranta związanych z realizacją studiów,
  6. występowanie, w uzasadnionych sytuacjach, do kierownika studiów doktoranckich z inicjatywą skreślenia doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich,
  7. przedstawienie dziekanowi rozprawy doktorskiej przedłożonej przez doktoranta wraz ze swoją pisemną opinią.

Agata Pyrzyńska

Warto zauważyć, że w przewodzie doktorskim mogą zostać powołani także:

  1. kopromotor – w przewodach doktorskich prowadzonych w ramach współpracy międzynarodowej;
  2. drugi promotor – w przypadku przygotowania interdyscyplinarnej rozprawy doktorskiej;
  3. promotor pomocniczy – powoływany obligatoryjnie w przypadku doktorantów uczestniczących w programie „Doktorat wdrożeniowy” oraz w pozostałych przewodach, w których pełni on istotną funkcję pomocniczą w opiece nad doktorantem, w tym w szczególności w procesie planowania badań, ich realizacji i analizy wyników.

Agata Pyrzyńska

MENU